Geçtiğimiz yıl 26 Eylül’de İstanbul’da gerçekleşen 5.8 büyüklüğündeki deprem sonrasında oluşan panik ile sevdiklerine ulaşmaya çalışan mobil kullanıcılar, ne yazık ki hatların kesilmesi dolayısı ile bunu başaramamıştı. Bu şiddetteki depremde dahi iletişimi sürdüremeyen GSM operatörleri, vatandaşlardan da yoğun bir tepki almıştı. Bugün ise Bilgi Teknolojileri Kurumu (BTK), yaşanan bu iletişim kesintisi ile ilgili soruşturmasını tamamladı. Soruşturma sonucunda Türk Telekom, Turkcell ve Vodafone’a idari para cezası uygulanmasına karar verildi.

BTK’dan operatörlere deprem cezası

Depremden sonra Turkcell’in yaklaşın 1 saat 15 dakika, Vodafone’un yaklaşık 1 saat 45 dakika, Türk Telekom’un ise yaklaşık 27 saat boyunca haberleşmeyi kesintisiz bir şekilde sunamadığı ifade edildi.

BTK tarafından Türk Telekom’a 15.064.874 TL, Vodafone’a 2.459.057 TL, Turkcell’e ise 2.090.364 TL ceza kesildi. Cezaların toplamı ise 19.614.295 TL oldu.

BTK tarafından açıklanan ceza kararının gerekçeleri ise resmi belge de şu şekilde sıralandı:

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 12’nci maddesinin (ğ) ve (i) bendleri, 34’üncü, 59’uncu ve 60’ıncı maddeleri, GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sistemi Kurulması ve İşletilmesi ile İlgili Lisans Verilmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi’nin 22’nci maddesi, IMT-2000/UMTS Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi ile Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi’nin 21’inci maddesinin (b) bendi, Sayısı Sınırlandırılmış Kullanım Hakkı Yetki Belgesi Eki IMT Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi ile Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin Hak ve Yükümlülükler Belgesi’nin 22’nci maddesinin ikinci fıkrası, 28.05.2009 tarihli ve 27241 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nin 19’’uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (f) bendleri, 13.07.2014 tarihli ve 29059 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme Sektöründe Şebeke ve Bilgi Güvenliği Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin birinci fıkrası ile 30’uncu maddesinin birinci fıkrası, 14.12.2011 tarihli ve 28142 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Denetim Çalışmalarına İlişkin Yönetmelik ile 15.02.2014 tarihli ve 28914 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde; GSM, IMT-2000/UMTS, IMT işletmeciliği kapsamında sunulan hizmetlere ilişkin ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenmiş olan yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğinin tespitine yönelik Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ ile Vodafone Telekomünikasyon AŞ ve TT Mobil İletişim Hizmetleri AŞ hakkında yürütülen inceleme sonucunda;

1. GSM Pan-Avrupa Mobil Telefon Sistemi Kurulması ve İşletilmesi ile İlgili Lisans Verilmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi’nin “Acil durumlar” başlıklı 22’nci maddesinde yer alan; “İşletmeci, acil durumlarda abone ve kullanıcıların ihtiyaçlarını giderecek gereken önlemleri alacak ve bu durumlara öncelik verecektir.” hükmü, IMT-2000/UMTS Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi ile Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi’nin “Acil durumlar” başlıklı 21’inci maddesinin (b) bendinde yer alan; “İşletmeci; Sağlık, yangın, afet, güvenlik vb. acil durumlarda kamu kurum ve kuruluşlarına öncelik tanımak kaydıyla, abone ve kullanıcıların ihtiyaçlarını gidermek için gerekli önlemleri eksiksiz alacaktır.” hükmü, Sayısı Sınırlandırılmış Kullanım Hakkı Yetki Belgesi Eki IMT Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi ile Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin Hak ve Yükümlülükler Belgesi’nin “Acil yardım çağrı hizmetleri, afet ve acil durum hallerinde haberleşme” başlıklı 22’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “İşletmeci, afet ve acil durum hallerinde abone ve kullanıcıların ihtiyaçlarını gidermek için gerekli önlemleri almakla ve bu durumlara öncelik vermekle yükümlüdür. …” hükmü ve Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nin “İşletmecilerin hak ve yükümlülükleri” başlıklı 19’uncu maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendinde yer alan; “Afet durumlarındaki haberleşmenin kesintisiz devam edebilmesi için gerekli tedbirleri almakla … yükümlüdür.” hükmüne aykırı olarak, afet ve acil durumlarda haberleşmenin kesintisiz sürdürülebilmesi için gerekli tedbirlerin alınmaması sonucunda 26.09.2019 tarihinde İstanbul ili ve çevresini etkileyen deprem sonrasındaki trafik artışına bağlı olarak yaklaşık 1 saat 15 dakika boyunca haberleşmenin kesintisiz sunulamamış olması nedeniyle Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ hakkında; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği’nin “Yetkilendirmeye ilişkin ihlaller” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında (a) bendinin ikinci alt bendinde yer alan; “İşletmecinin; 2) Acil durumlara ve/veya acil yardım çağrı hizmetlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi, … halinde işletmecinin bir önceki takvim yılındaki net satışlarının yüzde üçüne (%3) kadar idari para cezası uygulanır.” hükmü ve aynı Yönetmeliğin “Yaptırım ölçütleri” başlıklı 44’üncü maddesinde yer alan ölçütler çerçevesinde; 2018 yılı net satış tutarı (13.935.760.609,55TL)’nın yüzbinde onbeş (%0,015)’i oranında idari para cezası uygulanması,

2. GSM Pan-Avrupa Mobil Telefon Sistemi Kurulması ve İşletilmesi ile İlgili Lisans Verilmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi’nin “Acil durumlar” başlıklı 22’nci maddesinde yer alan; “İşletmeci, acil durumlarda abone ve kullanıcıların ihtiyaçlarını giderecek gereken önlemleri alacak ve bu durumlara öncelik verecektir.” hükmü, IMT-2000/UMTS Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi ile Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi’nin “Acil durumlar” başlıklı 21’inci maddesinin (b) bendinde yer alan; “İşletmeci; Sağlık, yangın, afet, güvenlik vb. acil durumlarda kamu kurum ve kuruluşlarına öncelik tanımak kaydıyla, abone ve kullanıcıların ihtiyaçlarını gidermek için gerekli önlemleri eksiksiz alacaktır.” Hükmü, Sayısı Sınırlandırılmış Kullanım Hakkı Yetki Belgesi Eki IMT Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi ile Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin Hak ve Yükümlülükler Belgesi’nin “Acil yardım çağrı hizmetleri, afet ve acil durum hallerinde haberleşme” başlıklı 22’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “İşletmeci, afet ve acil durum hallerinde abone ve kullanıcıların ihtiyaçlarını gidermek için gerekli önlemleri almakla ve bu durumlara öncelik vermekle yükümlüdür. …” hükmü ve Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nin “İşletmecilerin hak ve yükümlülükleri” başlıklı 19’uncu maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendinde yer alan; “Afet durumlarındaki haberleşmenin kesintisiz devam edebilmesi için gerekli tedbirleri almakla … yükümlüdür.” hükmüne aykırı olarak, afet ve acil durumlarda haberleşmenin kesintisiz sürdürülebilmesi için gerekli tedbirlerin alınmaması sonucunda 26.09.2019 tarihinde İstanbul ili ve çevresini etkileyen deprem sonrasındaki trafik artışına bağlı olarak yaklaşık 1 saat 45 dakika boyunca haberleşmenin kesintisiz sunulamamış olması nedeniyle Vodafone Telekomünikasyon AŞ hakkında; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği’nin “Yetkilendirmeye ilişkin ihlaller” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında (a) bendinin ikinci alt bendinde yer alan; “İşletmecinin; 2) Acil durumlara ve/veya acil yardım çağrı hizmetlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi, … halinde işletmecinin bir önceki takvim yılındaki net satışlarının yüzde üçüne (%3) kadar idari para cezası uygulanır.” hükmü ve aynı Yönetmeliğin “Yaptırım ölçütleri” başlıklı 44’üncü maddesinde yer alan ölçütler çerçevesinde; 2018 yılı net satış tutarı (8.196.856.873,31TL)’nın onbinde üç (%0,03)’ü oranında idari para cezası uygulanması,

3. Elektronik Haberleşme Sektöründe Şebeke ve Bilgi Güvenliği Yönetmeliği’nin “İş sürekliliği” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “İşletmeci, yetkilendirmesine ilişkin tüm hizmetlerin ve kritik sistemlerin doğal afetler, çevresel tehditler, kazalar, donanım arızaları, kasti eylemler veya siber saldırılar sonucunda kesintiye uğramasını önlemek ve sahip olduğu varlıklarda oluşabilecek kayıpları en aza indirmek amacıyla iş sürekliliği planları yapar ve uygular.” hükmüne aykırı olarak ilgili iş sürekliliği planı senaryosunda yer alan kurtarma süresinin aşılması dolayısıyla yapılmış olan iş sürekliliği planına uyulmaması nedeniyle TT Mobil İletişim Hizmetleri AŞ hakkında; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği’nin “Elektronik haberleşme güvenliği ihlali” başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “İşletmecinin, şebeke güvenliği de dahil olmak üzere elektronik haberleşme güvenliğine ilişkin mevzuata uymaması halinde bir önceki takvim yılındaki net satışlarının yüzde birine (%1) kadar idari para cezası uygulanır.” hükmü ve aynı Yönetmeliğin “Yaptırım ölçütleri” başlıklı 44’üncü maddesinde yer alan ölçütler çerçevesinde; 2018 yılı net satış tutarı (7.532.437.126,89TL)’nın onbinde bir (%0,01)’i oranında idari para cezası uygulaması,

4. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Haczedilmezlik ve haberleşme hizmetlerinin sürekliliği” başlıklı 34’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan; “Elektronik haberleşme alt yapısına mahkeme kararı veya ilgili mevzuatı uyarınca Kurum, Bakanlık veya diğer yetkili merciler tarafından alınmış bir karar olmadıkça, elektronik haberleşmenin aksamasına neden olacak biçimde müdahalelerde bulunulamaz.” hükmüne aykırı olarak yetkili merciler tarafından alınmış bir karar olmaksızın, ülke genelinde birçok ildeki radyo erişim şebekesi elemanlarından BSC ve RNC’lerin kapatılması nedeniyle TT Mobil İletişim Hizmetleri AŞ hakkında; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği’nin “Milli güvenlik, kamu düzeni ve gizliliğin ihlali” başlıklı 14’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan; “İşletmecinin elektronik haberleşme alt yapısına mahkeme kararı veya ilgili mevzuat uyarınca Kurum, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı veya diğer yetkili merciler tarafından alınmış bir karar olmadıkça, elektronik haberleşmenin aksamasına neden olacak biçimde müdahalelerde bulunması halinde işletmecinin bir önceki takvim yılındaki net satışlarının yüzde üçüne (%3) kadar idari para cezası uygulanır.” hükmü ve aynı Yönetmeliğin “Yaptırım ölçütleri” başlıklı 44’üncü maddesinde yer alan ölçütler çerçevesinde; 2018 yılı net satış tutarı (7.532.437.126,89TL)’nın onbinde altı (%0,06)’sı oranında idari para cezası uygulanması,

5. Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan; “(Değişik:RG-11/6/2016-29739) Elektronik haberleşme şebekelerinin bütünlüğünün idame ettirilmesi: İşletmeciler, afet halleri dahil kamuya açık elektronik haberleşme hizmetleri ve/veya şebekeleri arasındaki zararlı elektromanyetik girişimin önlenmesi ve acil yardım çağrı hizmet numaralarına ilgili mevzuat çerçevesinde kesintisiz olarak ulaşılabilmesi başta olmak üzere, elektronik haberleşme şebekelerinin bütünlüğünün idame ettirilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. …” hükmüne aykırı olarak elektronik haberleşme şebekesinin bütünlüğünün idame ettirilmesi için gereken önlemlerin alınmamış olması nedeniyle TT Mobil İletişim Hizmetleri AŞ hakkında; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği’nin “Yetkilendirmeye ilişkin ihlaller” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “İşletmecinin birinci fıkrada sayılan fiiller dışında yetkilendirmeye ilişkin ilgili mevzuatı ihlal etmesi halinde işletmecinin bir önceki takvim yılındaki net satışlarının yüzde üçüne (%3) kadar idari para cezası uygulanır.” hükmü ve aynı Yönetmeliğin “Yaptırım ölçütleri” başlıklı 44’üncü maddesinde yer alan ölçütler çerçevesinde; 2018 yılı net satış tutarı (7.532.437.126,89TL)’nın onbinde altı (%0,06)’sı oranında idari para cezası uygulanması,

6. GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sistemi Kurulması ve İşletilmesi ile İlgili Lisans Verilmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi’nin “Acil durumlar” başlıklı 22’nci maddesinde yer alan; “İşletmeci, acil durumlarda abone ve kullanıcıların ihtiyaçlarını giderecek gereken önlemleri alacak ve bu durumlara öncelik verecektir.” hükmü, IMT-2000/UMTS Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi ile Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi’nin “Acil durumlar” başlıklı 21’inci maddesinin (b) bendinde yer alan; “İşletmeci; Sağlık, yangın, afet, güvenlik vb. acil durumlarda kamu kurum ve kuruluşlarına öncelik tanımak kaydıyla, abone ve kullanıcıların ihtiyaçlarını gidermek için gerekli önlemleri eksiksiz alacaktır.” Hükmü, Sayısı Sınırlandırılmış Kullanım Hakkı Yetki Belgesi Eki IMT Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi ile Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin Hak ve Yükümlülükler Belgesi’nin “Acil yardım çağrı hizmetleri, afet ve acil durum hallerinde haberleşme” başlıklı 22’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “İşletmeci, afet ve acil durum hallerinde abone ve kullanıcıların ihtiyaçlarını gidermek için gerekli önlemleri almakla ve bu durumlara öncelik vermekle yükümlüdür. …” hükmü, Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nin “İşletmecilerin hak ve yükümlülükleri” başlıklı 19’uncu maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendinde yer alan; “Afet durumlarındaki haberleşmenin kesintisiz devam edebilmesi için gerekli tedbirleri almakla … yükümlüdür.” hükmüne aykırı olarak afet ve acil durumlarda haberleşmenin kesintisiz sürdürülebilmesi için gerekli tedbirlerin alınmaması sonucunda 26.09.2019 tarihinde İstanbul ili ve çevresini etkileyen deprem sonrasındaki trafik artışına bağlı olarak yaklaşık 27 saat boyunca haberleşmenin kesintisiz sunulamamış olması nedeniyle TT Mobil İletişim Hizmetleri AŞ hakkında; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliğinin “Yetkilendirmeye ilişkin ihlaller” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında (a) bendinin ikinci alt bendinde yer alan; “İşletmecinin … 2) Acil durumlara ve/veya acil yardım çağrı hizmetlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi, … halinde işletmecinin bir önceki takvim yılındaki net satışlarının yüzde üçüne (%3) kadar idari para cezası uygulanır.” hükmü ve aynı Yönetmeliğin “Yaptırım ölçütleri” başlıklı 44’üncü maddesinde yer alan ölçütler çerçevesinde; 2018 yılı net satış tutarı (7.532.437.126,89TL)’nın onbinde yedi (%0,07)’si oranında idari para cezası uygulanması hususlarına karar verilmiştir.