Ay’ın uzun süredir öldüğü ile ilgili görüşler ortaya atılıyor, ama durumun böyle olmadığını son gelişmelerle görüyoruz. Peki “Ay öldü mü?” dersiniz?

Ay öldü mü?

Bilim adamları Ay’daki bu büyük özelliğin Ay’ın oluşumunda Ay Lavlarından oluştuğunu ve felaket etkisinin olmadığını düşünüyorlar. Yeni araştırmalar, günümüzde Ay’da aktif tektonik aktivitelerin olabileceğini gösteriyor. Resimde de gördüğümüz gibi Dolunayın Fırtına Okyanusu olarak adlandırılan kısmı kırmızı renkte gösterilmiş.

Ay öldü mü? Bilim adamı iddialara yanıt verdi
(Resim: © Ay / Kopernik Gözlemevi / NASA / Colorado Maden Okulu / MIT / JPL / Goddard Uzay Uçuş Merkezi)

Ayı’n yüzeyinde yeni keşfedilen çıkıntılar, bilim adamlarını Ay’ın aktif bir tektonik aktiviteye sahip olabileceğini düşünmeye yönlendiriyor. NASA Ay’ın Keşif Orbiterinden veriler kullanarak, araştırmacılar Ay’ın karanlık yüzeyine yayılmış, Ay regoliti veya Toz Ay Toprağı olan açık ana kayaya sahip bir dizi çıkıntı keşfettiler. Kayalar ile yan yana olan bu çıkıntılar, çok uzun zaman önce, tektonik aktivitenin Ay’ın yüzeyini parçaladığına dair bir kanıt olabilir.

Brown Üniversitesi’nin Dünya, Çevre ve Gezegen Bilimleri Bölümü’nde profesör olan Peter Schultz, “Ay’ın yüzeyinin çoğu Ay regolitiyle kaplanmış olsa da, bu açık ana kayada nadir, birkaç tane vardır. Ancak, regolit bulunan yüzeyde hızlı bir şekilde biriktiği için, bu çıkıntılar Ay’da ana kaya ile oluşan bir şey olmalı. ” dedi.

Ay 'ölü' değil, bilim adamı iddialara yanıt verdi
Kızılötesi ve NASA’nın Ay Orbiti’ndeki diğer görüntüleri Ay’da çıkıntılar ve regolitsiz noktalar gösterir. 
Bu gözlemler, günümüzde ayda aktif tektonik aktivitenin bulunduğunun kanıtı olabilir.  (Resim kaynağı: NASA)

Schultz, “Ana kayaya sahip çıkıntılar daha önce görülmüş olsada, lavın bir zamanlar orada aktığını, ağırlığının ve çıkıntıları oluşturan hareketin olduğunu gösteren kanıtlarla açıklanabilir. Ancak bu yeni çalışmalarda, eski volkanik patlama ile açıklanamayan ve daha yeni tektonik aktivite ile ilişkili gibi görünen çıkıntılar bulunmuştur.” dedi.

Shultz aynı açıklamalarında, “Ay’ın uzun süre öldüğü varsayımı var, ama durumun böyle olmadığını bildiğimiz için çalışmalara devam ediyoruz.” dedi. , Ayrıca kelimelerinin arasına şunları da ekledi, “Ay hala muhtemelen günümüzde sönmüş gibi görünüyor olabilir ancak bu çıkıntılarla ilgili kanıtları görebiliyoruz.” dedi

Bu gözlemleri yapmak için, İsviçre’deki Bern Üniversitesi’nde yüksek lisans yapan öğrenci Adomas Valantinas liderliğindeki ekip, Brown’da ziyaret eden bir öğrenci iken bu araştırmayı gerçekleştirdi. Ay yüzeyinde sıcaklığı ölçen LRO’nun Diviner aracını kullandı. Diviner verileri, belirli alanlarda ne tür kayaların ve ne tür yüzeylerin yerleştiğini belirlemelerine izin verdi. Çünkü Ay regolitiyle kaplı alanlar, regolit içermeyen kayaların açık alanlarından daha soğuk olma eğilimindedir.

Bu gözlemleri kullanarak, takım Ay maria yakınlarındaki Ay’ın yüzeyinde dar çıkıntılarda 500 adet açık kaya lekesi tespit etti. Valantinas ve Schultz, tüm bu açık çıkıntıların haritasını çizdiler ve NASA’nın GRAIL misyonunun 2014’deki Ay’ın merkezindeki eski çatlaklarla mükemmel bir şekilde hizalandıkları ortaya çıktı. Magma bir zamanlar bu çatlaklardan Ay’ın yüzeyine aktı.

Schultz, “Bu gördüğümüz şey Ay’ın iç kısmında meydana gelen patlamaların yönlendirdiği bir süreç olduğunu düşündürüyor.” dedi.

Schultz ve Valantinas, bulduklarının Aktif Nearside Tektonik Sistemi veya kısaca ANTS olduğunu ileri sürüyorlar. Bu sistemde, GRAIL tarafından bulunan antik çatlakların üzerinde oturan çıkıntıların bugün hala yukarı doğru hareket ettiğini, yüzey çatlakları ve regolitin ana kayayı açıkta bırakarak çukura düşmesine izin verdiğini ileri sürüyorlar. 

Günümüzde Ay’ın öldüğü ile ilgili iddialar duyuyorduk. Ay yüzeyindeki tektonik aktivitenin oluşturduğu çıkıntıların bununla bir ilgisi olmadığı hala günümüz bilim adamları tarafından araştırılıyor.

Haberin kaynağı